اروپا برای جنگ تعرفهای با ترامپ آماده می شود
۰۸:۳۰ | ۱۴۰۳/۱۱/۲۴
به گزارش اکو آنلاین:دونالد ترامپ شاید مسن ترین رییس جمهور تاریخ ایالات متحده محسوب شود، اما دیدگاه سیاسی و تجاری او به قدمت زبان انگلیسی است: تفرقه بینداز و حکومت کن. با این حال، اتحادیه اروپا میتواند از برخی مهمات و ابزارهای سیاسی قدرتمند در زرادخانه تجاری خود بهرهبرداری کند.
مقامات اتحادیه اروپا به طور فزایندهای نگران هستند که «مرد تعرفه» و «معاملهگر» خودخوانده در دوره دوم ریاست جمهوری خود، وحدت اروپایی را تضعیف کند. آنها معتقدند ترامپ میتواند هم با تهدید به اعمال تعرفهها بر کشورهای عضو خاص یا برعکس، هم با اعطای معافیت از تعرفه جهانی ۱۰-۲۰ درصدی به کشورهایی که به امتیازات سیاسی متعهد شوند یا وعده دهند که بیشتر نفت و گاز آمریکا را خریداری کنند، به این مهم دست یابد.
در هفتههای اخیر، این نگرانیها با امتناع ترامپ از رد کردن «اجبار اقتصادی» برای وادار کردن دانمارک به واگذاری کنترل گرینلند، تشدید شده است. ترامپ این تهدید را باز هم تکرار و ادعا کرد که الحاق این جزیره غنی از منابع قطبی توسط ایالات متحده برای «حفاظت از دنیای آزاد» ضروری است.
تحلیلگران همچنین خاطرنشان میکنند که بیاعتنایی ذاتی ترامپ به توافقها و سازمانهای چند ملیتی مانند اتحادیه اروپا به طور قابل توجهی این احتمال را افزایش میدهد که او به صورت مستقیم با کشورهای عضو مذاکره کند: موضوعی که با خروج واشنگتن از سازمان بهداشت جهانی و توافقنامه اقلیمی پاریس در هفته گذشته مورد تاکید قرار گرفته است.
نیکولاس پویتیر، پژوهشگر بروگل میگوید که سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» به عنوان یک تاکتیک منطقی است و این نظر، با دیدگاه ترامپ نسبت به جهان نیز سازگار است.
میزان آسیبپذیری اروپا در برابر تاکتیکهای تفرقه بینداز و حکومت کن، از طرفی با فلج اقتصادی و سیاسی در آلمان و فرانسه که دو عضو تعیینکننده سنتی از برنامهها و دستور کار اتحادیه اروپا محسوب میشوند و از طرفی دیگر، با نفوذ فزاینده سیاسی احزاب راست افراطی و طرفدار ترامپ در سراسر اتحادیه بیشتر تشدید شده است.
گزارش شده که جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا تنها رهبر اتحادیه اروپا بود که به مراسم تحلیف ترامپ دعوت شده و دارای روابط شخصی نزدیکی با «بهترین دوست» خودخوانده رییس جمهور آمریکا یعنی ایلان ماسک است. رهبر مجارستان، ویکتور اوربان نیز تحسینکننده دیرینه رییس جمهور ایالات متحده بوده و بارها حمایت اتحادیه اروپا از اوکراین و تحریمهای علیه روسیه را متوقف کرده است.
آرتور لیختهامر، پژوشگر مرکز ژاک دلورس میگوید: «خطر واقعی وجود دارد که کشورهای عضو به قیمت کنار گذاشتن یک موضع مذاکرهای قوی و متحد اروپایی، به دنبال کسب امتیازات و معافیتهای جداگانه از ترامپ باشند،.»
یکی از دیگر تاییدکنندههای این دیدگاه، کارل لانو، مدیر اجرایی مرکز مطالعات سیاستهای اروپایی است که معتقد است ترامپ «احتمالاً به اندازه کافی هوشمند» خواهد بود که کشورهای عضو اتحادیه اروپا را در برابر یکدیگر قرار دهد و از وابستگی عمیق امنیتی اروپا به ایالات متحده در طول مذاکرات تجاری سوء استفاده کند. او همچنین هشدار داد که تمرکز استراتژیک اصلی واشنگتن پکن است، نه بروکسل.
مقامات ایالات متحده «اروپا را ضعیف میبینند» و بر اساس این پیشفرض عمل میکنند که هر سیاستی که ایالات متحده تصمیم بگیرد پیگیری کند، اروپا همچنان به شراکت نزدیک با ترامپ برای ناتو و مقاصد دفاعی نیاز خواهد داشت.
لانو در نهایت باز هم تایید کرد که «دغدغه و وسواس فکری {آمریکا و ترامپ} چین است.»
ابزارهای سیاستی قدرتمند در زرادخانه اتحادیه اروپا؟
به گفته تحلیلگران و مقامات اتحادیه اروپا، این مرکز چندین ابزار قانونی در زرادخانه خود برای پاسخگویی به اجبار اقتصادی احتمالی ایالات متحده دارد. یکی از این مکانیسمها، قانون ضد اجبار (Anti-Coercion Instrument) یعنی دستگاهی که پویتیر آن را «یک ابزار بسیار خوب» و «یک بند دفاع متقابل» توصیف میکند. طبق مفاد این قانون، «اگر به یک کشور در اتحادیه حمله کنید، به کل اتحادیه حمله کردهاید»
به طرز کنایه آمیزی، مکانیسم ACI در ابتدا برای کمک به شرکتهای اروپایی جهت اجتناب از تحریمهای ثانویه ایالات متحده پس از خروج یکجانبه ترامپ از توافق هستهای ایران در دوره اول ریاست جمهوریاش توسعه داده شد.
مقامات اتحادیه اروپا میگویند این ابزار سیاستی که امروزه به طور گستردهای به عنوان یک سلاح مفید برای مقابله با باجگیری اقتصادی چین شناخته میشود، میتواند در صورت تلاش ترامپ برای اعمال تعرفه بر یک کشور عضو خاص به کار گرفته شود. البته به شرطی که از اکثریت واجد شرایط ۱۵ کشور از ۲۷ کشور عضو و به عبارتی، نمایندگی حداقل ۶۵ درصد جمعیت، چراغ سبز دریافت کند.
تحلیلگران توضیح دادند که ابزار ACI به اتحادیه اروپا اجازه میدهد طیف گستردهای از اقدامات تلافیجویانه، از جمله تعرفههای معادل بر کالاهای آمریکایی یا محدودیتهایی بر توانایی شرکتهای آمریکایی برای سرمایهگذاری یا شرکت در مناقصات قراردادهای عمومی در اتحادیه اروپا را اعمال کند.
یکی دیگر از ابزارهای تجاری که مقامات اتحادیه اروپا میتوانند از آن استفاده کنند، محدودیت تحقق اتحادیه اروپا (EU Enforcement Regulation) است: مکانیسمی که از عمر آن یک دهه میگذرد و به دنبال تغییرات برای جلوگیری از افتادن سازمان تجارت جهانی (WTO) به دست ایالات متحده است.
واشنگتن مدتها است که سیستم دادگاه سازمان تجارت جهانی را با جلوگیری از انتصاب قضات به نهاد تجدیدنظر، عملا بیفایده کرده است و به این ترتیب، به اعضای سازمان تجارت جهانی اجازه داده که از احکام دادگاه با «تجدیدنظر به سمت خلا»که اکنون تبدیل به یک عبارت رایج در بین اعضای سازمان شده، اجتناب کنند.
مقرره اجرایی بهروزرسانی شده، به کمیسیون اروپا اجازه میدهد که به هر گونه تعرفههای احتمالی ایالات متحده که بر یک کشور عضو خاص اعمال میشود، بر اساس حکم مطلوب سازمان تجارت جهانی، پاسخ دهد حتی اگر واشنگتن درخواست تجدیدنظر بدهد.
مانند مکانیسم ACI، این قانون نیز به بروکسل امکان میدهد به روشهای مختلف تلافی کند، از جمله با رسیدگی به مازاد قابل توجه تجارت خدمات ایالات متحده با اتحادیه اروپا.
طبق دادههای اتحادیه اروپا، ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ میلادی ۱۰۴ میلیارد یورو مازاد در خدمات و ۱۵۶.۶ میلیارد یورو کسری در کالاها با اتحادیه اروپا داشت.
لیختهامر میگوید که «اگر تخلفات تجاری در زمینه کالاها وجود داشته باشد، مقرره اجرایی اتحادیه اروپا به این اتحادیه اجازه میدهد که در زمینه خدمات تلافی کند.» او همچنین افزود که اقدامات احتمالی میتواند شامل محدودیتهایی باشد که بخشهای اصلی ایالات متحده مانند بانکداری سرمایهگذاری، مشاوره و حسابداری را هدف قرار دهد.
با این حال، لیختهامر هشدار داد که چنین اقداماتی باید تنها به عنوان آخرین راهکار و چاره نهایی انجام شود و از ایجاد زد و خوردهای انتقامی و «این در برابر آن» اجتناب شود. او میگوید: «من واقعا توصیه نمیکنم که اگر ترامپ تعرفههایی بر چند کالا اعمال کرد، ما باید خدمات مالی ایالات متحده را از دسترسی به بازار عادلانه در اتحادیه اروپا منع کنیم، اما چنین راهکاری باید در سبد تلافی اتحادیه باشد و به ترامپ یادآوری کند که تجارت تنها در کالاها انجام نمیشود.»
در نتیجه، نگرانیها در مورد پیامدهای احتمالی سیاستهای اقتصادی ترامپ و تهدیدات برای وحدت اروپایی بسیار واقعی هستند. ابزارهای قانونی اتحادیه اروپا به کشورهای عضو اجازه میدهد که در برابر اقدامات تلافیجویانه آمریکا مقاومت کرده و تدابیری برای محافظت از منافع خود بیندیشند. البته این ابزارها باید با دقت و به عنوان آخرین چاره استفاده شوند تا از تصاعد تنشها جلوگیری شود. علاوه بر این، ضرورت هماهنگی و همبستگی میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای مقابله با تهدیدات خارجی و حفظ قدرت مذاکراتی خود بیش از پیش اهمیت دارد. همچنین، حفظ شراکتهای استراتژیک و توازن قدرت با دیگر قدرتهای جهانی از جمله ایالات متحده و چین نیز نیازمند هوشمندی و سیاستگذاری دقیق خواهد بود.
