دولت بعدی به بحران بورس پایان میدهد؟
۱۰:۵۳ | ۱۴۰۳/۰۳/۰۹
به گزارش اکو آنلاین: سازمان بورس پس از سانحه سقوط بالگرد یك روز بازار را تعطیل كرد و سپس برای جلوگیری از بروز شوك در بازار سهام محدودیت دامنه نوسان را به مثبت و منفی دو درصد كاهش داده بود. اما این تمهیدات تاكنون نتوانسته مانع فرار شدید سرمایهگذاران خرد از بورس شود.
همزمان تداوم سیاست محدودیت دامنه نوسان در بازه كوچك دو درصدی، اعتراض فعالان بازار سرمایه را در پی داشته و آنها میگویند تمامی بازارها در یك روال عادی به سر میبرند و بازار سرمایه نیز نیازی به تداوم این محدودیت سختگیرانه ندارد و بنابراین به عقیده آنها، ادامه دادن این محدودیت، سیگنال خطر را برای سهامداران ارسال كرده و این نگرانی را در پی داشته كه احتمالا مسیر پیش روی سرمایهگذاری در بازار سهام، تاریك است.
دامنه مجاز نوسان قیمت یكی از مهمترین قوانینی است كه در بازارهای مالی از آن به عنوان عامل كنترلی در برابر نوسانهای قیمت سهام و بهمنظور كاهش نوسان بازار، دستكاری در قیمتها و زیان سرمایهگذاران بر اثر تصمیمات هیجانی استفاده میشود. دامنه مجاز نوسان، حدود قیمتی سقف و كفی است كه هر سهم در هر روز كاری میتواند داشته باشد و قیمت تنها میتواند در این محدوده حركت كند. در واقع این دامنه محدوده مجاز برای نوسان قیمت سهم است.
بهطور متداول سهام، اوراق بدهی و اوراق مشتقه پذیرفته شده در بازار بورس و فرابورس حداكثر ۵ درصد میتوانند نوسان قیمت داشته باشند، اما تا پیش از این، دامنه روزانه قیمت در تمامی نمادهای مندرج در «بازار اول بورس و فرابورس» تا مثبت 7 و منفی 7 هم نوسان داشت و البته الان با رسیدن به منفی 2 و مثبت 2 به محدودیت زیادی رسیده است. چیزی كه فعالان بازار سرمایه از آن به عنوان «تله دامنه نوسان» یاد میكنند.
اما در هر حال، روز گذشته (سهشنبه ۸ خردادماه) شاخص كل بورس تهران در پایان معاملات بازار سرمایه، بیش از ۱۱ هزار واحد قد كشید و در ارتفاع ۲ میلیون و ۶۹ هزار و ۸۴۸ واحدی قرار گرفت و روند بازار سهام، پس از اینكه طی ۴ روز معاملاتی متوالی، نزولی بود بالاخره مثبت شد. شاخص كل هموزن بورس، نیز با رشد یك هزار و ۱۵۴ واحدی در ارتفاع ۶۸۱ هزار و ۷۰۱ واحدی قرار گرفت.
البته ارزش بازار سهام در یك ماه گذشته رو به نزول بوده و از 8000هزار میلیارد تومان ابتدای اردیبهشت ماه خود را به عدد 7064 هزار میلیارد تومان رسانده است. چیزی نزدیك به 1000 هزار میلیارد تومان از ارزش بازار بورس تهران ظرف یك ماه كاری از بین رفته است. مشكل بازار سرمایه چیست و آیا دولت بعدی كه به زودی كار خود را آغاز میكند، میتواند بحران كنونی بورس را پایان دهد؟
تغییر در تركیب سهامداران خرد
پیمان مولوی، اقتصاددان در مورد این روزهای بورس به «اعتماد» گفت: بازار سرمایه ایران در مرداد ماه سال ۱۳۹۹ نسبت به مرداد ۱۳۹۸ حدود ۶۵۷ درصد بازدهی داشت كه این میزان بازدهی بسیار بالا بود و مسلما در شرایط عادی این بازدهی رخ نمیدهد و از آن زمان تاكنون ما درگیر رشد بیش از اندازه در بورس هستیم كه باید این حباب برگردد.
مولوی تصریح كرد: البته در كنار این مساله با عامل دیگری در بورس روبهرو هستیم كه آن هم تغییر در تركیب سهامداران است و اینكه سهامداران خرد وارد این بازار شدهاند كه ریسكپذیریشان پایینتر است و در نتیجه بازار هیجانی عمل میكند.
هنوز هیجانات چهار سال قبل باقی مانده است
این كارشناس اقتصادی با بیان اینكه هنوز هیجانات سال ۱۳۹۹ خالی نشده است، گفت: بازار سرمایه این روزها دستخوش نوساناتی هم شده است و سرمایهگذاران هم به دنبال مكان جدیدی برای خروج از این بازار هستند و این موضوع تا زمان رسیدن به تعادل در بازار ادامهدار است.
این كارشناس اقتصادی در پاسخ به این پرسش كه آیا شرایط سیاسی باعث رشد شاخصهای بورس شده است، تصریح كرد: شرایط سیاسی در بازار اقتصادی چندان اثری ندارد، چراكه فعالان این بازار چندان دركی از این اتفاقات ندارند و به نظر هم نمیرسد مسائل مربوط به انتخابات اثر چندانی هم بر این بازار داشته باشد.
تنها شركتهایی كه حاشیه سود بالاتری دارند باقی میمانند
مولوی ادامه داد: آنچه در بازار سرمایه مهم است، این است كه شركتهای بورسی ایران به دلیل عادت به نرخ بهره حقیقی كه در طول سالهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ به صفر نزدیك شده بود و سیاستهای كنترل تورم دچار نوساناتی شد ضمن آنكه ساختارهای سرمایه هم آماده چنین شرایطی نیست و لذا بسیاری از سرمایهگذاران این موضوع را میدانند و مدیران شركتها هم به این مساله واقف هستند كه این شركتها بسیار اهرمی هستند.
او ادامه داد: شركتهایی در این میان میتوانند راهشان را ادامه دهند كه حاشیه سود قابل قبولتری دارند و بهینهسازی كردهاند و مدیریت نقدینگی خوبی هم داشتهاند، اما ما در شرایط اقتصادی هستیم كه نرخ بهره حقیقی به سمت صفر در حركت است، لذا مدیریت بانكی بنگاهها اهمیت پیدا میكند و بیشتر این اتفاقات هم برای این بود كه نرخ بهره حقیقی باقی بماند.
این اقتصاددان تصریح كرد: نرخ بهره حقیقی به نفع افرادی است كه به سیستم بانكی دسترسی دارند و قادرند وامهای كلان بگیرند و بقیه مردم هم با تورم موجود این وامها را تسویه میكنند و ما هر قدر به سمت نرخ حقیقی صفر و مثبت حركت كنیم باز هم ممكن است بورس با ریزش بیشتری همراه شود، اما باید در نهایت این تورم در اقتصاد ایران كنترل شود.
مصطفی صفاری، كارشناس بازار سرمایه نیز در مورد مثبت شدن شاخصهای بورس پس از چند روز ریزش شاخصها به «اعتماد» گفت: با توجه به صحبتهایی كه هفتم خرداد ماه میان رییس سازمان بورس با آقای مخبر انجام شد قرار بر این شد تا نرخ بهره بانكی بدون ریسك را كاهش دهند و همین مساله باعث شد كه بانك مركزی این موضوع را به بانكها ابلاغ كند تا سودها را به سمت پایین هدایت كنند. صفاری خاطرنشان كرد: در نهایت از پرداخت سودهای ۳۰ درصد و ۳۴ درصدی جلوگیری به عمل آمد و صندوقهای سرمایهگذاری هم دیگر حق تبلیغ سودهای بیش از ۳۰ درصدی را ندارند و مورد بعدی هم به نرخ اخزاها برمیگردد كه به ۴۳ هزار و ۲۰۰ تومان رسیده بود یعنی با بازدهی بیش از ۵۰ درصدی كه به نظر میرسد بانك مركزی باید با عملیات بازار باز در آن دخالت داشته باشد.
جایگزینی سیاستهای انبساطی به جای انقباضی
این كارشناس اقتصادی افزود: در صورتی كه بتوانند سیاستهای انقباضی را به سیاستهای انبساطی تغییر دهند و یكسری از نرخ ارز را برای شركتهای بورسی از نرخ نیمایی خارج كنند و به صورت توافقی شود وضعیت بهتر خواهد شد ضمن آنكه به دلیل انتخابات پیش روی ریاستجمهوری در ۸ تیر ماه به نظر میرسد وضعیت بورس در این شرایط هم مثبتتر شود.
او ادامه داد: با كاهش نرخ بهره بانكی اوضاع بورس هم بهتر خواهد شد، چراكه بازار سرمایه و بازار پول دو رقیب یكدیگر هستند و هر جایی كه پول بیشتری باشد سرمایهگذاران هم به آن سمت میروند.
صفاری گفت: یك زمانی نرخ اوراق ۲۵ درصد بود، اما امروز به ۵۰ درصد رسیده است و هر چه بانك مركزی سیگنال داد آن را بالا بردند كه از یك طرف با خروج سهام از بازار سهام و از سوی دیگر با ورود منابع به بازار پول روبهرو بودیم.
او افزود: تنها در شرایطی كه نرخ بهره بانكی كنترل شود شرایط بازار سرمایه هم بهبود پیدا میكند و البته با فشار سنگینی كه بر بانك مركزی وارد شده نرخ بهره بانكی هم باید معقولتر شود./ اعتماد
