چهاربانک چینی در جمع شش بانک برتر دنیا

   در ویرایش سال2017  مجله معتبر بنکر(The Banker) برای انتخاب و رتبه بندی 1000 بانک برترجهان، بانک های متقاضی حضور در این رقابت بین المللی به عنوان یکی از شروط اصلی، ملزم به جذب و دراختیار داشتن حداقل 442 میلیون و 120 هزار دلار سرمایه از نوع اول بودند که 38 میلیون دلار بیشتر از حداقل مبلغ لازم برای ورود به عرصه رقابت سال 2016  بود و در عین حال، سومین افزایش بزرگ این نوع از منابع بانکی طی یک دهه گذشته – پس از رتبه بندی های دوسال پیاپی 2013 و 2014 میلادی - نیز به شمار می رود.

  کفایت سرمایه سالم و بی نقص

    مدارک و شواهد بیشتر در تأیید استحکام ترازنامه بانک ها را می توان در شاخص «نسبت سرمایه به دارایی» مشاهده کرد. این مورد مشابه نرخ بازده حداقل 3 درصدی بازل است با این فرق که معیار نشریه بنکر، حذف اقلام غیربازاری است. بسیاری از بانک ها از نسبت نرخ بهره به عنوان ابزاری ناکارآمد متنفرند چرا که با این ابزار نمی توان بین دارایی های فوق- مطمئنی نظیر اوراق قرضه دولتی که با درجه اعتبار AAA رتبه بندی می شوند و اوراق بهادار با بازده بالا تفاوت و تمایزی قائل شد.

همه این موارد ممکن است سیاستگذاران را خشنود و دلگرم کند اما برای صنایع مانند آن است که مشکلات شان از حالت فقدان اطمینان وسلامت به وضعیت فقدان سوددهی حقیقی تغییرکرده باشد. سودهای پیش از کسر مالیات در بعد جهانی درسال 2016  باردیگر دچارافت شد و این بار با لغزشی 21/1 درصدی که در سراسر جهان وضعیتی یکنواخت و تا حدودی شبیه به هم داشت.

یک بار دیگر، بازده دارایی ها درقاره آفریقا (ROA) بالاتر از هر منطقه دیگر جهان است.  بازده دارایی های خالص (ROE) و بازده سرمایه (ROC) این قاره اما رتبه دومین نرخ بازده را پس از آمریکای لاتین کسب کرده است؛ البته به استثنای ونزوئلای بحران زده (که مقادیر نرخهای بازده اشاره شده در این کشور تحت تأثیر نرخ تورم سه رقمی و نرخ ارز رسمی به شدت دستکاری و تحریف شده به وسیله مقامات رسمی ارشد ونزوئلا، از شکل و فرم واقعی و طبیعی خودش خارج شده است).

    در میان مناطق جغرافیایی مختلف دنیا، منطقه آسیا- پاسیفیک (اقیانوس آرام) هنوز سهم چشمگیری از سودآوری جهانی بانک ها را به خود اختصاص داده است، این در حالی است که آمریکای شمالی درطول چهارسال گذشته، در مناطق تحت سلطه و نفوذ خود با پاره ای صدمات و کاستی ها مواجه بوده و با توجه به این که (بر اساس شواهد و اظهارنظرهای مقامات رسمی و کارشناسان)، بانک فدرال رزرو (بانک مرکزی) ایالات متحده حرکتی شتابان را برای بالا بردن نرخ بهره درسال 2017 در پیش گرفته و قصد دارد نرخ بهره بانکی را تا پایان سال جاری میلادی تا سطح 5/1 درصد افزایش دهد، به نظر می رسد قرار است این روند در رتبه بندی سال آینده بانک ها نیز تداوم داشته باشد. سایر مناطق دنیا هم هنوز مشغول پیکار و مقابله با بادهای مخالف مهم و قدرتمندی هستند که گستره اقتصاد کلان آنها را هدف گرفته و میزان موفقیت کشورهای مناطق موردنظر نیز در اندازه های مختلفی بوده و تفاوت های زیادی با یکدیگر دارند.

            برترین بانک های جهان در سال 2017

    چینی ها چندین سال است که مشغول قبضه کردن رتبه های نخست دنیا در اغلب بخش های مختلف اقتصاد جهانی و تبدیل شدن به قدرت شماره یک صنعت، تجارت واقتصاد دنیا هستند و درهمین راستا بانک های بزرگ چین نیز چند سالی است که بین 10 بانک برتر جهان جا خوش کرده اند و «بانک صنعتی وتجاری چین Industrial and Commercial Bank of China (ICBC)» به عنوان سرآمد بانک های این کشور، پنج سال پیاپی است که به عنوان برترین بانک – در رتبه بندی نشریه بنکر- جایگاه نخست دنیا را در اختیار دارد و علاوه بر این، در سال های اخیر همواره چهار بانک از هشت بانک موفق دنیا متعلق به چینی ها بوده است و حتی در همین تازه ترین رتبه بندی بانک های جهان (مربوط به سال 2017) براساس معیار بسیارمهم و تعیین کننده «سرمایه نوع یک»، چهار بانک از جمع پنج بانک برتر جهان، چینی هستند و «بانک کشاورزی چین» نیز بالاتر از بانک آمریکایی «بانک آو آمریکا» در رده پنجم می ایستد. 

     همانطور که در جدول زیر نیز قابل مشاهده است، «بانک آی سی بی سی (ICBC)» در سال 2017 با مجموع سرمایه نوع یک به میزان 281 میلیارد و 262 میلیون دلار، مجموع دارایی ها به ارزش سه هزار و 472 میلیارد و 988 میلیون دلار و سودآوری (بدون کسر مالیات) 52 میلیارد و 270 میلیون دلاری خود، همانند چهارسال گذشته (سال های 2013 تا 2016) به انتخاب نشریه بنکر، در جایگاه نخست برترین بانک های جهان ایستاد و به دنبال آن «بانک ساخت و ساز چین (China Construction Bank)» با 225 میلیارد و 838 میلیون دلار سرمایه نوع یک، جمع دارایی ها به ارزش سه هزار و 16 میلیارد و 360 میلیون دلار و کسب سودی معادل 42 میلیارد و 476 میلیون دلار (پیش ازکسرمالیات) به عنوان دومین بانک موفق و برتر دنیا معرفی شد. از جمع چهار بانک بعدی (یعنی سومین تا ششمین بانک برتردنیا) درگزارش بنکر، دوبانک ازچین و دوبانک نیز از آمریکا هستند (جزییات در جدول زیر).

                                                        پنج بانک برتر دنیا در سال 2017 میلادی

                                                                                                          (واحد ارقام متن جدول: میلیون دلار)
 

استشمام بوی بحران نفتی از اقلیم خاورمیانه

    یکی از قابل توجه ترین نتایج بدست آمده از بررسی و رتبه بندی 1000 بانک برتر امسال، مقاومت و قابلیت ارتجاعی منطقه خاورمیانه در برابر سقوط قیمت نفت است. در اصل آشفتگی در بازار نفت از سال 2014 آغاز شد، اما هراس واقعی برای بانک های این منطقه از اوایل سال 2016 شکل گرفت یعنی هنگامی که قیمت هر بشکه نفت به کمتر از 30 دلار سقوط کرد.

      اما رتبه بندی های سال جاری میلادی نشانگر آن است که افت قیمت نفت تا به حال تاثیر فاجعه آمیزی نداشته است. هر چند در مقایسه با سال 2015 سود کلی بانک های منطقه در سال 2016 به 4/4 درصد کاهش پیدا کرد اما این میزان سود همچنان از سوددهی سال های 2014 و 2013 بالاتر است، یعنی در دوره ای که بهای نفت در محدوده 100 دلار برای هر بشکه شناور بود. در نهایت با هر معیار قابل سنجشی، سوددهی بانک های خاورمیانه در سال 2016 بیشتر از چهار سال ماقبل آن بود. در جدول زیر میزان سودآوری (بدون کسر مالیات) بانک های پنج کشور عرب زبان صادرکننده نفت منطقه خاورمیانه (کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس) به ترتیب بیشترین تا کمترین مقدار سوددهی در سال های 2013 و 2016 میلادی آورده شده که شامل کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و بحرین می شوند.

تجزیه و تحلیل بزرگترین بازارهای بانکی و صادراتی نفت منطقه نشان می دهد گرایش بیشتر آنها به سمت سطوح ملی است. از سال 2013 تا 2016 میلادی سوددهی بانک های عربستان سعودی 8/9 درصد رشد داشته و در عین حال میزان این سودآوری برای بانک های امارات متحده عربی و قطر به ترتیب 26.6 درصد و 20.8 درصد برآورد شده است. بازده بانک های کویت و بحرین نیز در سال های پس از آغاز دوره سقوط قیمت نفت نیز افزایش داشته است.