همه چیز درباره طرح «تورم صفر» شهرداری تهران/ راهنمای جامع خرید و جزئیات اجرایی
۰۹:۵۲ | ۱۴۰۵/۰۷/۱۹
طرح «تورم صفر» که از ۷ مهر ۱۴۰۵ توسط شهرداری تهران کلید خورد، تلاشی برای تثبیت قیمت‌ها در سبد کالاهای اساسی و کاهش فشارهای معیشتی است. اما این عنوان نباید با شاخص‌های کلان اقتصادی و حذف تورم عمومی اشتباه گرفته شود؛ در واقع، این طرح یک مکانیزم تثبیت قیمت برای گروهی مشخص از کالاهای پرمصرف است که در شبکه توزیع شهرداری اجرا می‌شود.
در این گزارش، جزئیات دقیق، نحوه خرید و منطق اقتصادی این طرح را بررسی می‌کنیم.
ماهیت طرح «تورم صفر»؛ تثبیت به جای حذف تورم
نام‌گذاری «تورم صفر» به معنای صفر شدن تورم در تهران یا کل اقتصاد نیست؛ بلکه اشاره به وعده شهرداری برای تثبیت قیمت فروش ۱۲ قلم کالای اساسی در بازه زمانی شش‌ماهه (تا فروردین ۱۴۰۶) دارد. هدف اصلی مدیریت شهری در این برنامه، کوتاه کردن دست واسطه‌ها و عرضه مستقیم کالا برای حفظ قدرت خرید شهروندان است.
فهرست کالاهای اساسی در سبد تورم صفر
در مرحله نخست، ۱۲ قلم کالای اساسی مشمول این طرح شده‌اند که قیمت آن‌ها در میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند ثابت مانده است:
۱. برنج | ۲. گوشت | ۳. ماکارونی | ۴. روغن | ۵. شکر | ۶. خرما | ۷. سویا | ۸. عدس | ۹. لوبیا چیتی | ۱۰. لوبیا قرمز | ۱۱. نخود | ۱۲. لپه
توسعه فهرست در آبان‌ماه: طبق اعلام شهرداری، قرار است اقلام «مرغ»، «رب» و «پنیر» نیز به این سبد اضافه شوند تا مجموع کالاهای طرح به ۱۵ قلم برسد.
سهمیه‌بندی خانوار و نحوه دسترسی
خرید کالاهای این سبد بر اساس کد ملی و تعداد اعضای خانوار مدیریت می‌شود. سهمیه تعیین‌شده به شرح زیر است:
برنج: ۲ کیلوگرم برای هر نفر در ماه.
گوشت: ۵۰۰ گرم برای هر نفر در ماه (امکان انتخاب گوشت گوسفندی یا گوساله).
روغن: ۴۰۰ گرم برای هر نفر در ماه.
خانوارها می‌توانند این سهمیه را به صورت ماهانه یا تجمیعی (هر دو ماه یک‌بار) دریافت کنند.
روش‌های خرید (حضوری و آنلاین)
شهروندان تهرانی برای بهره‌مندی از این طرح می‌توانند از دو مسیر اقدام کنند:
مراجعه حضوری: در حال حاضر ۱۰۸ میدان میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های منتخب «شهروند» خدمات ارائه می‌دهند. طبق برنامه‌ریزی، تعداد این مراکز از آبان‌ماه به بیش از ۲۰۰ نقطه افزایش خواهد یافت.
خرید غیرحضوری: از طریق «سوپر اپلیکیشن شهرزاد» امکان ثبت سفارش و تحویل کالا درب منزل فراهم شده است.
طرح دوم: تخفیف ۵۰ درصدی سود بازرگانی
علاوه بر ۱۲ کالای اساسی، بخش دیگری از برنامه معیشتی شهرداری مربوط به ۱۸ هزار قلم کالای دیگر در فروشگاه‌های شهروند است.
نکته مهم: این بخش به معنای ۵۰ درصد تخفیف روی قیمت نهایی نیست. در واقع، ۵۰ درصد از سود بازرگانی این کالاها محاسبه شده و مبلغ آن به صورت اعتباری به «کیف پول شهروندی» خریدار در اپلیکیشن شهرزاد بازگردانده می‌شود. این بخش از طرح، محدودیت کد ملی یا سهمیه خانوار ندارد.
پایداری قیمت‌ها؛ تا چه حد قابل اطمینان است؟
تعهد مدیریت شهری، ثابت نگه‌داشتن قیمت‌ها برای ۶ ماه است. در مورد اقلامی مانند روغن و شکر، قیمت‌های مصوب فعلی تا پایان دوره تغییر نخواهند کرد. برای سایر کالاها نیز، قیمت‌های آغاز طرح بین ۵ تا ۵۰ درصد پایین‌تر از نرخ بازار آزاد تعیین شده است.
منبع تأمین مالی: اجرای این طرح نیازمند تزریق نقدینگی و قراردادهای بلندمدت با تولیدکنندگان است. شهرداری اعلام کرده است که تأمین مالی این تثبیت قیمت با همکاری شبکه بانکی (به‌ویژه بانک شهر و بانک ملت) انجام می‌شود تا در صورت نوسانات بازار، قیمت برای مصرف‌کننده نهایی ثابت بماند.
نتیجه‌گیری
طرح «تورم صفر» در صورت تداوم عرضه و تأمین منابع مالی، می‌تواند با ایجاد یک “لنگر قیمتی” در سبد خوراکی خانوار، به کاهش هزینه‌های معیشتی در تهران کمک کند. موفقیت این طرح در ماه‌های آتی، بیش از هر چیز به استمرار موجودی کالاها و فاصله قیمتی معنادار با نرخ‌های بازار آزاد وابسته خواهد بود.
