چماق جنگ بر سر بورس تهران
۱۱:۳۷ | ۱۴۰۴/۱۲/۰۴
به گزارش اکو آنلاین:به عبارتی بیش از هر چیز فضای بازار تحت تاثیر افزایش نااطمینانیها و تشدید ریسكها در سطح منطقه است. در چنین فضایی، سرمایهگذاران خرد برای كاهش ریسك، ترجیح دادهاند از بازار سهام فاصله بگیرند و به سمت داراییهای امنتر یا حفظ نقدینگی حركت كنند. در سوی دیگر بازار، رفتار متفاوت معاملهگران نهادی و حقوقیهاست كه به گفته تحلیلگران در وضعیت صبر استراتژیك قرار گرفتهاند. «اعتماد» در گفتوگو با دو تحلیلگر بازار بورس به بررسی وضعیت بازار سرمایه در این روزها پرداخت.
سقوط 2.3 درصدی
روز گذشته بازار سرمایه مجدد با خروج دارایی حقوقیها مواجه شد. شاخص كل روی 3 میلیون و 617 هزار واحد بسته شد. به عبارتی 85 هزار و 142 واحد افت كرد. میزان ریزش دیروز 2.3 درصد بود. در این بازار ۵۵۷ هزار معامله به ارزش ۱۳۲ هزار میلیارد ریال انجام شد كه بیشترین حجم معاملات به گروه محصولات شیمیایی تعلق داشت. در میان آنچه بازار را به سمت افت سوق داد، نمادهای فارس، پارسان، فملی و فولاد بود.
سایه جنگ بر سر بورس
سهیلا نقیپور، تحلیلگر بازار بورس در گفتوگو با «اعتماد» با نگاهی به بازار بورس تهران كه از نیمه دوم بهمنماه تا روزهای آغازین اسفندماه ۱۴۰۴، روزهای ملتهبی را پشت سر گذاشته است، میگوید: بازار سرخ منجر به عقبنشینی شاخص كل از سطوح حمایتی مهم و خروج قابل توجه نقدینگی حقیقی شد. بررسی دقیق ریشههای این نوسانات نشان میدهد كه تركیبی از متغیرهای برونزا و رفتارهای حرفهای معاملهگران كلان در شكلگیری وضعیت كنونی نقش ایفا كردهاند.
او میافزاید: در وهله نخست، محرك اصلی ریزشهای اخیر را باید در سیطره سایه سیاست بر تالار شیشهای و افزایش بیسابقه تنشهای سیاسی و نظامی در سطح منطقه جستوجو كرد.
بازار سرمایه به دلیل ماهیت ذاتی خود، بیش از هر بازار دیگری نسبت به ریسكهای سیستماتیك حساسیت نشان میدهد و تشدید منازعات منطقهای در هفتههای اخیر، فضای نااطمینانی را بر اقتصاد حاكم كرده است. به باور نقیپور، در چنین اتمسفری، سرمایهگذاران بهویژه فعالان خرد، برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت بازارهای موازی و پناهگاههای امنی چون طلا و ارز متمایل میشوند كه این تغییر رویكرد، فشار فروش را در نمادهای شاخصساز افزایش داده و بازار را در فاز تدافعی فرو برده است. با این حال، او میافزاید: نگاهی عمیقتر به جریان نقدینگی نشان میدهد كه بخشی از این اصلاح قیمتها لزوما به معنای خروج همیشگی سرمایه نیست، بلكه ردپای استراتژی پول هوشمند در آن دیده میشود.
در واقع، نقدینگی قدرتمند متعلق به معاملهگران نهادی و حرفهای در حال حاضر در وضعیت صبر استراتژیك قرار گرفته است؛ این گروه با درك دقیق از شرایط هیجانی، از ورود زودهنگام خودداری میكنند تا قیمتها به سطوح بسیار پایینتر و اصطلاحا كفهای جذاب برسند. نقیپور ادامه میدهد: عدم ورود این حجم از نقدینگی را میتوان نوعی هوشمندی برای خرید در ارزانترین قیمتهای ممكن دانست كه با فروكش كردن تنشهای موقت، سودهای سرشاری را در آینده نصیب سرمایهگذاران صبور خواهد كرد.
در نهایت، ریزشهای اخیر بیش از آنكه حاصل ضعف بنیادی شركتها باشد، محصول تلاقی ریسكهای ژئوپلیتیك و رفتار انتظاری معاملهگران بزرگ است؛ دورهای كه اگرچه برای عدهای چالشبرانگیز است، اما برای هوشمندان بازار، فرصتی استثنایی برای بازچینی پرتفوی در قیمتهای ارزنده فراهم میآورد.
راه نفس بازار بسته است
امیرعباس باقری، كارشناس بازار بورس نیز در گفتوگو با «اعتماد» درباره ریزشهای مداوم بورس میگوید: بررسی روندها و متغیرهای اثرگذار نشان میدهد كه بازار سهام در مقطع كنونی بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر ریسكهای سیاسی و نااطمینانیهای بیرونی قرار گرفته؛ موضوعی كه رفتار معاملهگران و جریان نقدینگی را بهطور محسوسی تغییر داده است. او میافزاید: در معاملات دیروز، شاخص كل بورس با كاهش حدود ۸۵ هزار واحدی مواجه شد و به كانال سه میلیون و شش هزار واحدی عقبنشینی كرد. این افت قابل توجه در شرایطی رقم خورد كه بازار تا حدود دو تا سه هفته پیش روندی نسبتا متعادل و رو به بهبود را تجربه میكرد و بخشی از سرمایهگذاران نسبت به تداوم آن خوشبین بودند.
با این حال، تشدید ریسكهای سیاسی و افزایش سطح ابهام، مسیر بازار را به شكل محسوسی تغییر داده است. از نگاه باقری، در حال حاضر، مهمترین متغیر اثرگذار بر انتظارات فعالان اقتصادی، وضعیت روابط میان ایران و ایالات متحده امریكاست. تا زمانی كه چشمانداز مشخصی درباره آینده این روابط شكل نگیرد چه در قالب تشدید تنشها و حتی سناریوی درگیری نظامی و چه در قالب دستیابی به توافقی ولو موقت به نظر میرسد فضای احتیاط و بدبینی بر بازار حاكم بماند. بازار سرمایه ذاتا نسبت به ابهام واكنش منفی نشان میدهد و در شرایطی كه دامنه احتمالات گسترده و پیامدها نامشخص است، تمایل به كاهش ریسك و خروج از موقعیتهای پرریسك افزایش مییابد. او ادامه میدهد: یكی از شواهد روشن این وضعیت، خروج گسترده نقدینگی از بازار سهام است. طی روزهای اخیر حجم قابل توجهی از سرمایه توسط سرمایهگذاران حقیقی از بازار خارج شده و در مقابل، بخش عمده تقاضا از سوی خریداران حقوقی شكل گرفته است. در معاملات امروز نیز عملا حقوقیها اصلیترین خریداران بودند و حضور آنان بیشتر با هدف كنترل هیجانات و جلوگیری از تشدید فشار فروش ارزیابی میشود. این تركیب نامتوازن خریداران و فروشندگان، بیانگر احتیاط شدید سرمایهگذاران خرد و كاهش سطح اعتماد در كوتاهمدت است.
این تحلیلگر بازار بورس میگوید: نكته قابل تامل دیگر آن است كه حتی در صندوقهای درآمد ثابت نیز شاهد خروج پول هستیم؛ بخشی كه معمولا در دورههای نااطمینانی به عنوان پناهگاه نسبی سرمایهها شناخته میشود. استمرار این روند میتواند نشاندهنده تعمیق نگرانیها و ترجیح سرمایهگذاران به حفظ نقدینگی یا انتقال منابع به بازارهای جایگزین باشد. به بیان دیگر، مساله صرفا اصلاح قیمتی در سهام نیست، بلكه با فضایی از ابهام فراگیر مواجه هستیم كه بر كلیت بازارهای مالی سایه انداخته است. او میگوید: با توجه به شرایط موجود، تغییر معنادار روند بازار در كوتاهمدت چندان محتمل به نظر نمیرسد. تجربه نشان میدهد كه بازار سرمایه با بسیاری از چالشهای اقتصادی قابل تطبیق است، اما ریسكهای سیاسی بهویژه در سطح بینالمللی، تاثیری عمیقتر بر انتظارات و تصمیمگیریها دارد. تا زمانی كه نتیجهای روشن در خصوص آینده روابط خارجی حاصل نشود، احتمال تداوم نوسانات منفی و رفتارهای احتیاطی بالا خواهد بود. باقری امیكند كه بلاتكلیفی ممتد، بیش از هر عامل دیگری برای اقتصاد و بازار سرمایه فرساینده است. فضای ناامن روانی و نگرانی مداوم از وقوع یا عدم وقوع یك رویداد بزرگ، تصمیمگیری را دشوار و سرمایهگذاری را پرریسك میكند. امید میرود در كوتاهترین زمان ممكن، مسیر پیشرو چه از طریق كاهش تنشها و دستیابی به توافق و چه از طریق تعیین تكلیف نهایی شرایط شفاف شود تا بازار بتواند بر مبنای اطلاعات روشنتر و افق قابل پیشبینیتر، به تعادل بازگردد.
