تعرفه های ترامپ چطور باعث تغییر و تحول اکوسیستم استارتاپ و سرمایه گذارها خواهد شد؟

به گزارش اکو انلاین:سیاست‌های تعرفه‌ای دونالد ترامپ، رییس ‌جمهور آمریکا در سال ۲۰۲۵ (شامل اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر کالاهای وارداتی از کانادا و مکزیک و تعرفه ۱۰ درصدی بر واردات از چین) شوکی به اقتصاد جهانی وارد کرده است. اگرچه این اقدامات به ‌عنوان راهبردی برای تقویت تولید داخلی و مهار مهاجرت معرفی شده‌اند، اما موجی از پیامدها را ایجاد کرده‌ که استارتاپ‌ها و سرمایه‌گذاران خطرپذیر تلاش دارند خود را با آن تطبیق دهند.

از اختلال در زنجیره‌های تامین گرفته تا توقف روند عرضه عمومی اولیه (IPO)، پیامدها برای بخش‌های مبتنی بر نوآوری بسیار جدی است. در ادامه نگاهی داریم به چگونگی تغییر چشم‌انداز و معنای آن برای آینده کارآفرینی و سرمایه‌گذاری.

شایان ذکر است که اخیرا یک دادگاه در ایالات متحده حکم داده که این کشور باید طی ده روز، اکثر تعرفه‌ها از جمله تعرفه‌های ۱۰ درصدی و ۲۵ درصدی بر کالاهای وارداتی از کشورهایی مانند چین، مکزیک و کانادا را لغو کند؛ با این حال، تعرفه ۲۵ درصدی بر فولاد و آلومینیوم از این حکم مستثنا شده است. رییس‌ جمهور ترامپ نسبت به این تصمیم دادگاه درخواست تجدیدنظر ارائه داده است.

بحران زنجیره تامین و فشارهای هزینه‌ای: آشوب در کوتاه مدت

تعرفه‌ها بیشترین فشار را بر استارتاپ‌هایی وارد کرده‌اند که به واردات مواد اولیه یا سخت‌افزار وابسته‌اند. به ‌عنوان مثال، مالیات ۲۵ درصدی بر قطعات خودروی وارداتی از مکزیک یا تجهیزات الکترونیکی از چین، بنیان‌گذاران را ناچار می‌کند میان جذب هزینه‌ها یا انتقال آن به مشتریان یکی را انتخاب کنند: تعادلی شکننده برای کسب‌وکارهایی که با محدودیت مالی مواجه‌اند. شرکت Mason، پلتفرمی در حوزه سخت‌افزار و نرم‌افزار مستقر در سیاتل، تایید کرده که به دلیل تعرفه‌ها، قیمت خدمات خود را افزایش خواهد داد. استارتاپ رباتیک کشاورزی Aigen نیز بر اهمیت برنامه‌ریزی جایگزین برای مواجهه با اختلال در زنجیره تامین تأکید کرده است.

اقدامات تلافی‌جویانه نیز به تنش‌ها دامن زده‌اند. تعرفه‌های مکزیک بر فولاد آمریکا و تعرفه ۲۵ درصدی کانادا بر ۳۰ میلیارد دلار کالاهای آمریکایی، تهدیدی برای کسب‌وکارهای فرامرزی محسوب می‌شوند. استارتاپ‌هایی که به دنبال توسعه بین‌المللی هستند، اکنون با «اثر دومینو» موانع تجاری مواجه‌ هستند که همه چیز را از تامین مواد اولیه تا دسترسی به بازار پیچیده‌تر می‌کند.

این عدم اطمینان برای شرکت‌های نوپا، به معنای آهسته شدن روند رشد خواهد بود.همان طور یک سرمایه‌گذار خطرپذیر گفته است: «سخت‌افزار اکنون بیش از همیشه پرریسک است: تعرفه‌ها این ریسک را تا حد بسیار بالایی افزایش داده‌اند.»

از خوشبینی با ونچور کاپیتال ها تا دوری از هر نوع ریسک و چالش

در اوایل سال ۲۰۲۵، سرمایه‌گذاری خطرپذیر وضعیت مناسبی داشت چون استارتاپ‌های آمریکایی موفق به جذب ۹۱.۵ میلیارد دلار سرمایه در قالب ۳ هزار و ۹۹۰ معامله شدند. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۱۸.۵ درصدی نسبت به سه ‌ماهه اول سال ۲۰۲۴ بوده و بالاترین میزان از سه‌ ماهه اول سال ۲۰۲۲ به شمار می‌رود.

اعداد اولیه سه‌ ماهه اول ۲۰۲۵ امیدوارکننده به نظر می‌رسند، اما بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی روزهای چالش‌برانگیزی را دارند. تعرفه‌ها نگرانی‌های موجود را تشدید کرده‌اند. تحلیل‌گران PitchBook درباره «اثر سردکننده» بر سرمایه‌گذاری‌های جهانی هشدار داده و از عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران خطرپذیر از حوزه‌هایی مانند فناوری پاک و سخت‌افزار خبر داده‌اند.

طرح‌های عرضه اولیه عمومی (IPO) در حال فروپاشی هستند. شرکت بزرگ فین‌تک Klarna و پلتفرم بلیت StubHub عرضه عمومی خود را متوقف کرده‌اند که نشانه‌ای از نگرانی‌های گسترده بازار است. با طولانی‌تر شدن زمان خروج، سرمایه‌گذاران خطرپذیر به شرکت‌های پرتفو توصیه می‌کنند سریعا تامین مالی کنند و سرمایه را حفظ نمایند. «چیپ هازارد» از موسسه Flybridge Capital به بنیان‌گذاران پیشنهاد داده است که «هر چیزی که در میانه راه است را هرچه سریع‌تر ببندند». دستوری که بر فوریت موضوع تاکید دارد.

در همین حال، بازارهای ثانویه گرم‌تر شده‌اند. سرمایه‌گذارانی که زمانی با صبر منتظر عرضه اولیه بودند، اکنون از طریق فروش‌های خصوصی به دنبال نقدینگی هستند: نشانه‌ای از کاهش اعتماد به استراتژی‌های سنتی خروج.

برنده‌ها و بازنده‌های هر حوزه

سخت‌افزار و تولید: این بخش‌ها بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند. استارتاپ‌هایی که به تجهیزات الکترونیکی چینی یا فولاد مکزیکی وابسته‌اند با خطرات جدی مواجه خواهند شد. سرمایه‌گذارانی مانند M.G. Siegler پیش‌بینی می‌کنند که سرمایه‌گذاران خطرپذیر از این حوزه‌ها خارج خواهند شد: «اکنون هیچ‌کس نمی‌خواهد وارد سخت‌افزار شود». با این حال، برخی نیز سازگار می‌شوند؛ شرکت Carbon Robotics در حوزه فناوری کشاورزی با اولویت دادن به زنجیره‌های تامین منعطف، تاثیر تعرفه‌ها را کم‌رنگ جلوه می‌دهد.

هوش مصنوعی و فناوری دفاعی: در میان آشفتگی‌ها، هوش مصنوعی نقطه‌ای روشن باقی مانده است. تقریبا ۵۸ درصد از سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر در سه ‌ماهه اول ۲۰۲۵ به استارتاپ‌های هوش مصنوعی اختصاص یافته است که این رشد ناشی از هیجان پیرامون مدل‌های مولد و اتوماسیون است. فناوری دفاعی نیز جایگاه خود را پیدا کرده است، زیرا شرکت‌هایی که پیش‌تر از تامین‌کنندگان چینی اجتناب می‌کردند، اکنون با استراتژی‌هایی که در برابر تعرفه‌ها مقاومند همسو شده‌اند.

کالاهای مصرفی و خرده‌فروشی: استارتاپ‌هایی که محصولات نهایی مانند پوشاک یا دستگاه‌های الکترونیکی را وارد می‌کنند با کاهش حاشیه سود روبه‌رو هستند. آن‌هایی که به تامین‌کنندگان داخلی روی می‌آورند یا از «مهندسی تعرفه» (تغییر دسته‌بندی کالاها به رده‌های با عوارض کمتر) استفاده می‌کنند ممکن است دوام بیاورند، اما این تغییر مسیر نیازمند زمان و سرمایه‌ای است که بسیاری از آن بهره‌مند نیستند.

استراتژی های بقا: تغییر مسیر، شراکت‌ها و بدهی‌های سازمانی

بنیان‌گذاران در حال بازنویسی روش‌های خود هستند. استارتاپ کشاورزی Aigen بر تنوع‌بخشی به زنجیره تامین تاکید دارد و تامین‌کنندگان خود را در ویتنام و هند جستجو می‌کند. دیگران مانند Glowforge  تولید داخلی مبتنی بر هوش مصنوعی را به ‌عنوان راهکاری برای مقابله با تعرفه‌ها تبلیغ می‌کنند. دن شاپیرو، مدیرعامل این شرکت می‌گوید که برون‌سپاری منسوخ شده است.

با محدود شدن تامین مالی از طریق سهام، بدهی‌های خطرپذیر افزایش یافته است. با تاخیر در عرضه اولیه‌ها، استارتاپ‌ها بیشتر به وام‌ها روی می‌آورند تا دوره فعالیت خود را تمدید کنند. روندی که وام‌دهندگان آن را «بی‌سابقه» می‌نامند.

سرمایه‌گذاران خطرپذیر نیز در حال تطبیق هستند. شرکت‌های بزرگ مانند Roche و Pfizer با خرید استارتاپ‌های زیست‌فناوری هوش مصنوعی، ریسک‌های تحقیق و توسعه را کاهش می‌دهند، در حالی که دیگران بر حوزه‌هایی مانند لجستیک یا نزدیکی تولید تمرکز می‌کنند.

نوآوری در میان بلاتکلیفی و تردید

با وجود فضای نامطلوب، برخی فرصت‌ها را می‌بینند. بحران‌ها معمولا محرک نوآوری بوده‌اند؛ مانند رشد تل‌هلث پس از کووید یا فین‌تک پس از بحران مالی ۲۰۰۸. استارتاپ‌های مرحله اولیه که کمتر درگیر هزینه‌های سنگین گذشته هستند، می‌توانند سریع‌تر تغییر مسیر داده و به نیازهای نوظهور پاسخ دهند. پیتر مولر از Breakwater Ventures به بنیان‌گذاران توصیه می‌کند «صدای حاشیه را نادیده بگیرند» و بر محصولات اصلی تمرکز کنند.

در سطح جهانی، بازارهایی مانند آفریقا جلب توجه می‌کنند. استارتاپ‌های حوزه فناوری سلامت در آفریقا در حال شکوفایی هستند و در سه سال گذشته، موفق به جذب ۵۵۰ میلیون دلار سرمایه شده‌اند.

دوره تازه‌ای از رویکردهای محتاطانه با کمی چاشنی خوشبینی

تعرفه‌های ترامپ بی‌ تردید اکوسیستم استارتاپی را متزلزل کرده، ریسک‌ها را برای کسب ‌و کارهای سخت‌افزاری افزایش داده و تاب‌آوری سرمایه‌گذاران خطرپذیر را به چالش کشیده است. با این حال، این آشفتگی نشان‌دهنده توانمندی در سازگاری نیز خواهد بود. از رشد بی‌وقفه هوش مصنوعی تا راهکارهای خلاقانه در زنجیره تامین، نوآوری همچنان ادامه دارد. همان‌طور که سرمایه‌گذاری به نام کریس دوور می‌گوید: «در این شرایط، حرف‌های مربوط به تعرفه‌ها بیشتر شبیه سر و صدا است.»

راه پیش رو نیازمند چابکی است. شرکت‌هایی که تامین‌کنندگان خود را متنوع کنند، از بدهی‌های خطرپذیر استفاده کنند یا بر بخش‌های مقاوم در برابر تعرفه‌ها تمرکز کنند، نه تنها ممکن است دوام بیاورند، بلکه می‌توانند موج بعدی تحول را شکل دهند. برای سرمایه‌گذاران خطرپذیر، دستور کار واضح است: تعادل میان احتیاط و اطمینان را برقرار و روی بنیان‌گذارانی سرمایه‌گذاری کنند که جسارت تبدیل جنگ‌های تجاری به فرصت‌ها را دارند.