یارانه نقدی برخی دهکها بزودی قطع خواهد شد
۰۹:۵۰ | ۱۴۰۳/۱۰/۱۲
به گزارش اکو آنلاین:آبان ماه امسال نیز نیز احمد میدری، وزیر تعاون، كار و رفاه اجتماعی اعلام كرده بود یك آییننامه در دولت مطرح و بررسی شده و به تصویب رسیده است كه بر اساس آن یارانه نقدی خانوارهای پردرآمد حذف خواهد شد. مدتی بعد مجلس در قانون بودجه ۱۴۰۴ دولت را مكلف كرد كه نسبت به حذف یارانه نقدی افراد پردرآمد اقدام كند. بدینترتیب هم دولت و هم مجلس درصدد حذف یارانه نقدی دهكهای مختلف برآمدهاند، اما زمان دقیق اجرای این طرح هنوز مشخص نشده است. با توجه به اینكه این موضوع در قانون بودجه ۱۴۰۴ درج شده، انجام این طرح در سال ۱۴۰۴ قطعی است اما آنگونه كه از شواهد پیداست اجرای آن در ماههای پایانی سال جاری نیز بعید به نظر نمیرسد.
چقدر یارانه پرداخت میشود؟
ماهانه ۱۱ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان یارانه برای دهكهای اول تا سوم و مبلغ ۱۵ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان برای دهكهای چهارم تا نهم پرداخت میشود. به این ترتیب در مجموع ماهانه مبلغ ۲۶ هزار و ۳۲۰ میلیارد تومان یارانه نقدی از سوی دولت به شكل عمومی پرداخت میشود.
چه تعداد یارانهبگیر داریم؟
هر ماه ۲۷ میلیون و ۹۴۱ هزار و ۱۷۵ نفر متعلق به دهكهای اول تا سوم یارانه نقدی ۴۰۰ هزار تومانی دریافت میكنند. این آمار برای دهكهای چهارم تا نهم ۵۰ میلیون و ۷۵۹ هزار نفر است. در مجموع ماهانه در ایران ۷۸ میلیون و ۷۰۰ هزار و ۱۷۵ نفر از مجموع جمعیت ۸۵ میلیون و ۹۵۶ هزار و ۷۱۹ نفر یارانه دریافت میكنند.
نیازمند اطلاعات دقیق در بخش یارانه هستیم
پیمان مولوی، اقتصاددان در واكنش به حذف یارانه حدود ۳۳ درصد از جمعیت كشور به «اعتماد» گفت: آنچه مسلم است این پرداختها از منابع ملی كشور صورت میگیرد پس میبایست به تمام مردم تعلق گیرد و تنها در صورتی كه فردی به این میزان از یارانه نیاز نداشت انصراف خود را اعلام كند. مولوی در ادامه تصریح كرد: نكته بعدی اینكه بخش عمدهای از جامعه ایران به همین میزان اندك یارانه هم متكی هستند و شوربختانه كار به كالابرگ هم كشیده است. اگر یارانه این تعداد هم حذف شود نوبت بعدی به دهكهای پایینتر میرسد و سازمان هدفمندی یارانهها باید برای این تصمیمات پاسخگو باشد. این كارشناس اقتصادی خاطرنشان كرد: به دلیل اینكه یك حسابرسی شفاف در اقتصاد ایران وجود ندارد پس آمار این حوزه هم غیرقابل اتكا است؛ پس در ابتدا نیازمند این هستیم تا یك حسابرسی مستقل انجام شود تا متوجه شویم برای این منابع چه اتفاقی افتاده و چه بر سر این منابع آمده است.
پرداخت یارانه باعث كسری بودجه نمیشود
مولوی در پاسخ به این پرسش كه آیا پرداخت یارانه از سوی دولت باعث كسری بودجه میشود، افزود: خیر، پرداخت یارانه باعث كسری بودجه نمیشود، پرداخت به نهادها و دستگاههایی كه تاثیری بر رشد اقتصادی و رفاه عمومی ندارند باعث كسری بودجه میشود. این اقتصاددان با بیان اینكه بخش زیادی از بودجه غیرشفاف است، گفت: در حال حاضر بودجهای با نام بودجه عمرانی در كشور وجود ندارد و تقریبا حذف شده است و سالهاست اصلا وجود ندارد، در كنار این موضوع بودجه شركتهای دولتی است كه باید پرسید بر اساس چه عملكردی پرداخت میشود؟ ضمن آنكه یكسری از نهادهایی هستند كه تاثیری بر رشد و توسعه اقتصادی هم ندارند اما باز هم بودجه دریافت میكنند. او با طرح این پرسش كه پرداخت یارانه به چه منظوری بود؟ گفت: پرداخت یارانه به منظور افزایش قدرت خرید مردم بود، این در حالی است كه در كشور با دولتهایی روبرو بودیم كه نه برای اقتصاد توانستند كاری كنند و نه برای رشد اقتصادی كاری كردند و نه ارزش ریال را حفظ كردند و تنها راهحلشان این بوده كه یارانه بخش دیگری از جامعه را حذف كنند كه باید در انتظار عواقب اجتماعی آن باشند.
الزام بر پرداخت درآمد پایه همگانی (UBI)
مولوی تصریح كرد: اگر دولت موظف به پرداخت درآمد پایه همگانی (UBI) میشد میبایست بین 1.5 تا دو میلیون تومان یارانه برای هزینههای بسیار اولیه زندگی به هر نفر پرداخت میكرد كه در كشورهای اروپایی و حتی در امارات هم پرداخت میشود. این كارشناس اقتصادی افزود: این پرداختهای حداقلی به مردم در اكثر كشورها پرداخت میشود و به همین دلیل هم هست كه برخی از ایرانیهایی كه مهاجرت میكنند و پناهنده میشوند از این مزایای دولتی هم بهرهمند میشوند و حتی در اروپا هم این منابع حمایتی به مردم پرداخت میشود. مولوی تصریح كرد: در شرایط كنونی كه هر روز هم وضعیت اقتصادی وخیمتر میشود اولین راهحل این است كه دولت مخارج خودش را كاملا مشخص كند. به این معنی كه مشخص كند منابعی كه در ردیفهای بودجهای پرداخت میشود آیا در مسیر توسعه و رفاه ایران و ایرانی هست یا نیست؟ اگر در این مسیر نیست بهتر آن است كه حذف شود.
یارانه را تنها باید به افراد نیازمند بدهند
سید مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز در واكنش به حذف یارانه بخش دیگری از مردم به «اعتماد» گفت: كسری بودجه امسال و پیشبینیهایی كه از كسری بودجه در سال آینده وجود دارد و بازگشت ترامپ به كاخ سفید و احتمال كاهش فروش نفت كشور و... باعث چنین تصمیمی از سوی دولت شده است. افقه با بیان اینكه در طول هفت سال گذشته كلیه منابع جایگزین فروش نفت مصرف شده است و خزانه دولت خالی است، گفت: طبیعی است كه در چنین شرایطی دولت از دو طریق تلاش میكند تا كسری بودجه خودش را جبران كند اولین بخش كاهش هزینهها و بخش دوم افزایش درآمدهاست كه در این بخش شاهد افزایش ۴۰ درصدی مالیاتها و اغلب خدمات دولتی در بخش انرژی (آب، برق، گاز و...) افزایشی بودهایم و نرخ ارز هم رشد داشته و تنها نرخ بنزین مانده است كه آن را هم احتمالا به زودی انجام میدهند. این اقتصاددان در ادامه گفت: البته این كاهش تعداد یارانهبگیران میتواند مطلوب باشد و تنها به افرادی كه نیازمند هستند یارانه نقدی پرداخت شود؛ در ایران از زمانی كه یارانه نقدی با نام هدفمندی یارانهها انجام شد اما عملا این یارانه هدفمند نبود و تنها یارانه غیر نقدی را به نقدی تبدیل كرد و به همه مردم هم پرداخت كرد. او ادامه داد: هدفمندی یارانهها به این معنی كه تنها نیازمندان یارانه بگیرند به اطلاعات بسیار زیادی نیاز دارد كه دولت معمولا دسترسی زیادی به این اطلاعات ندارد و دو بار هم در دوره احمدینژاد و دوره ریاستجمهوری روحانی اقدام به فراخوان برای فرمهای خوداظهاری كردند كه هر دو بار هم با شكست مواجه شدند.
یارانهها هر روز آب رفتند
افقه خاطرنشان كرد: متاسفانه در سه دهه گذشته به خصوص در سالهای پس از شدت گرفتن تحریمها به اندازهای تعداد افراد نیازمند افزایش یافتهاند كه اگر به هفتاد میلیون نفر از جمعیت هم یارانهای پرداخت شود، كار اشتباهی نیست. این كارشناس اقتصادی تصریح كرد: مسلما پس از اینكه دولت این تعداد را هم از پرداخت یارانه حذف كند، باعث نارضایتی خواهد شد. او با بیان اینكه در كشورهای دیگر هم یارانه پرداخت میشود اما مدل آن با پرداخت یارانه در ایران فرق دارد، افزود: منبع اصلی یارانه در كشورهای دیگر دریافت مالیات از ثروتمندان است و نه از محل گران كردن كالاها، متاسفانه برخی از اقتصاددانهای ناآشنا یا غافل نسبت به ساختارهای اقتصادی بر افزایش قیمتها تاكید دارند و بر این باورند كه میتوانند از محل افزایش قیمت كالاها، محلی برای پرداخت یارانه به اقشار كم درآمد در نظر گرفت. افقه افزود: در زمان احمدینژاد میزان پرداخت یارانه ۴۵ هزار تومان معادل 45 دلار بود كه به دلیل افزایش تورم عملا رقم ۳۰۰ هزار تومانی نیز از 4 دلار هم كمتر شده است. به دلیل سیاستگذاریهای غلط و ضد توسعهای كه در تصمیمگیریها صورت گرفته است در یك چرخه عقب افتادگی قرار گرفتهایم كه هر اقدامی كه میكنند اقتصاد كشور را یك قدم به عقب میبرد.
