بحران بورس با استعفای عشقی به پایان خواهد رسید؟

به گزارش اکو آنلاین:هنوز یك‌سال از این خبر نگذشته بود كه فاجعه 17 اردیبهشت ماه 1402 رخ داد و شاخص كل بورس۹۰ هزار واحد افت كرد و زمزمه‌هایی مبنی بر اینكه این ریزش پشت پرده‌ای داشته و افرادی با اطلاعات نهانی در مورد نرخ خوراك پتروشیمی خرید و فروش كردند باز هم شایعه استعفای عشقی بر سر زبان‌ها افتاد كه البته با سكوت عشقی باز هم كار خاتمه پیدا كرد و پس از آن در نمایشگاه بورس، رییس سازمان در مورد برنامه‌های خود برای نیمه دوم سال 1402 سخنرانی كرد. و در نهایت پنجشنبه هفته گذشته 15 شهریور ماه 1403 بود كه انتشار تصویر نامه سازمان بازرسی به وزیر اقتصاد با واكنش‌های بسیاری همراه شد. محتوای نامه نشان می‌داد كه پنج عضو شورای عالی بورس با مصوبه‌ای ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به خودشان وام داده‌اند كه البته بیشترین مبلغ این وام به مجید عشقی، رییس هیات‌مدیره سازمان بورس اختصاص یافته بود كه مبلغ آن ٢میلیارد و ۷۰۰میلیون تومان با دوره بازگشت ۱۰ ساله و سود چهار درصد اعلام شده بود و پس از آن مجید عشقی استعفا داد و با آن موافقت شد.
كارنامه عشقی در این مدت چگونه بود؟

آن‌گونه كه محاسبات نشان می‌دهد از ابتدای شروع فعالیت دولت سیزدهم تا پایان سال 1400 در مجموع بیش از 43 هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار سهام و به‌طور میانگین روزانه 288 میلیارد تومان پول حقیقی خارج شده است. در سال 1401 نیز در مجموع 42 هزار و 789 میلیارد تومان پول حقیقی خارج شد كه به‌طور متوسط روزانه 180 میلیارد تومان خروج پول را نشان می‌دهد. همچنین در سال 1402 نیز در مجموع 39 هزار و 914 میلیارد تومان پول حقیقی خارج شد كه به‌طور متوسط روزانه 165 میلیارد تومان خروج پول را نشان می‌دهد و در مجموع 31 ماه فعالیت دولت سیزدهم بیش از 167 هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار سهام خارج شده است. به بیان دیگر، به‌طور متوسط روزانه 267 میلیارد تومان فرار سرمایه ثبت شد. همچنین در این مدت بازدهی بورس نسبت به سایر بازارها بسیار تامل‌برانگیز بوده است به گونه‌ای كه در دوره فعالیت مجید عشقی در بورس، شاخص كل ۵۰.۴ درصد رشد داشت، این در حالی است كه در همین بازه سكه ۲۶۶.۵ درصد و دلار ۱۱۸ درصد افزایش پیدا كرده است.

حالا و در حالی كه رییس سازمان بورس تغییر كرده است (البته هنوز خبری از انتصاب كسی در این پست نیست) پیش‌بینی می‌شود كه یكی از برنامه‌های وزارت اقتصاد برای بورس، ‌نزدیك كردن نرخ ارز نیمایی به نرخ ارز آزاد است تا با این ساز و كار، میزان سوددهی شركت‌های صادراتی بورسی نیز بهبود پیدا كند.

فرزین آقابزرگی، كارشناس ارشد بازار سرمایه در مورد كارنامه عشقی در سازمان بورس و نزدیك كردن نرخ ارز نیمایی و نرخ ارز آزاد معتقد است؛ یكی از پتانسیل‌های رشد در بازار سرمایه كمتر شدن فاصله میان نرخ ارز نیما یا دولتی با نرخ ارز آزاد است و این اقدام از سوی دولت به مرور زمان با افزایش نرخ دلار نیمایی محقق خواهد شد.

آقابزرگی در ادامه به «اعتماد» گفت: البته یك زمانی از سوی آقای فرزین، رییس كل بانك مركزی كنونی مصرانه تاكید می‌شد كه نرخ ارز بیش از 28 هزار تومان توهم است و ما مرزبان نرخ ریال هستیم و نه نرخ دلار. او تصریح كرد: این در حالی است كه در حال حاضر حدود 90 درصد نسبت به زمانی كه این سخنان مطرح شد، نرخ ارز نیمایی رشد داشته است و این نرخ‌ها هم جا افتاده و این پتانسیلی است كه برای شركت‌های صادرات‌محور و ارزآور وجود دارد.
بیش از 60 درصد سوددهی مربوط به شركت‌های صادرات‌محور است

این فعال حوزه بازار سرمایه در ادامه خاطرنشان كرد: بیش از 60 درصد سود شركت‌های بورسی و فرابورسی به شركت‌های پتروشیمی، پالایشی‌ها، فولاد و كانه‌های فلزی مربوط می‌شود و از این جهت می‌توان به زمینه رشد و سودآوری و افزایش درآمد حاصل از فروش شركت‌ها امید داشت. او در خصوص عملكرد مدیریت قبلی سازمان بورس و اوراق بهادار نیز گفت: متاسفانه عملكرد ایشان بسیار كمرنگ‌تر و ضعیف‌تر از آن چیزی بود كه تصور می‌شد و به دلیل همراهی‌ها و همسویی كه با دولت داشتند اغلب تصمیمات دولت كه آسیب زننده هم بود را انجام می‌دادند و همین مساله باعث كاهش سود شركت‌ها و درآمد آنها می‌شد. آقابزرگی تصریح كرد: البته نه تنها شركت‌های بزرگ، بلكه سهامداران خرد هم زیان دیدند كه این امر ناشی از انفعال ایشان در این جایگاه بود و به همین دلیل نارضایتی شدیدی در این خصوص به وجود آمد، این در حالی است كه ایشان باید در جایگاه وكیل مدافع كل سهامداران برای استیفای حقوق آنها تلاش می‌كرد و به همین دلیل بنده به عنوان یك فعال حوزه بازار سرمایه نمره ضعیفی به كارنامه ایشان در این مدت می‌دهم.
بازماندگی بازار سرمایه از سایر بازارها

او ادامه داد: ضمن آنكه انتظار می‌رفت پیش از این تصمیم به جابه‌جایی ایشان در سازمان بورس گرفته می‌شد و به نظر می‌رسد رفع این معضل و این نقیصه در بازار سرمایه خود می‌تواند قدمی رو به جلو باشد. آقابزرگی گفت: به دلیل شاخص‌هایی از جمله بازماندگی بازار سرمایه نسبت به سایر بازارهای موازی مسكن، خودرو و ارز و حتی سكه و طلا و كاهش P به Eنسبت به 4 سال گذشته و رسیدن آن از سطح 38 به كمتر از5 و پتانسیل رشد درآمد حاصل از فروش شركت‌هایی كه ارزآور و صادرات‌محور هستند و با كوتاه شدن فاصله ارز نیمایی و ارز آزاد همچنان پتانسیل رشد درآمد و سود عملیات شركت‌ها وجود دارد./ اعتماد