تورم پایان سال 1403 چقدر خواهد شد؟

به گزارش اکو آنلاین:شاخص قیمت مصرف‌كننده خانوار‌های ایرانی در ماه گذشته برابر با 255.2 بود. این آمار در ابتدای سال جاری برابر با 230.2 بود. یعنی سطح عمومی قیمت‌ها در چهار ماه نخست امسال نزدیك به ۱۱ درصد افزایش داشته است. به عبارتی تورم 4 ماه اول امسال 11 درصد بوده. این عدد بسیار بزرگی است كه قطعا در پایان سال تا سطح 40 درصد جلو می‌رود و نشان از شتاب بالای افزایش قیمت‌هاست. چه سیاست‌هایی باید اعمال شود تا شتاب افزایش قیمت‌ها حداقل كندتر شود؟
بانك مركزی سیاست پولی انقباضی را در پیش گرفت

وحید شقاقی شهری، اقتصاددان و استاد دانشگاه در خصوص رشد شاخص قیمت مصرف‌كننده تیرماه 1403 به «اعتماد» گفت: شاخص قیمت مصرف‌كننده به هزینه‌های مصرفی خانوارها و افزایش این هزینه‌ها برمی‌گردد كه عملا یكی از مهم‌ترین شاخص‌های تورم هم محسوب می‌شود.

این اقتصاددان در ادامه افزود: با تلاش دولت سیزدهم شاخص قیمت مصرف‌كننده تا حدودی كنترل شد و عملا تورم‌های ماهانه نیز به زیر 2 درصد رسیدند، اما آمارهایی كه در تیرماه اعلام شد نشان داد كه مجددا میزان تورم ماهانه روندی صعودی به خود گرفته است.

این كارشناس اقتصادی تصریح كرد: بانك مركزی تمام تلاش خود را كرد تا با اتكا به سیاست‌های پولی انقباضی بتواند از رشد نقدینگی جلوگیری كند و از كانال رشد نقدینگی بتواند تورم كشور را كنترل كند كه البته این سیاست در دولت سیزدهم هم مصوب شده بود و تبلیغ هم می‌شد.
بدون كنترل ناترازی‌های اقتصاد كلان مهار تورم امكانپذیر نیست

او ادامه داد: حتی شهید رییسی هم كنترل رشد نقدینگی را بر پایه سیاست‌های انقباضی پولی جزو افتخارات دولت عنوان می‌كرد.

شقاقی شهری خاطرنشان كرد: البته یك طیف دیگری از اقتصاددان‌ها بر این باورند كه حیطه تورم در اقتصاد ایران عمدتا به سیاست‌های مالی و گسست بخش پولی از بخش واقعی اقتصاد مرتبط است و به عبارتی اولویت سیاست‌های تورمی می‌بایست بر سیاست‌های مالی متمركز باشد و نه بر سیاست‌های پولی.

این اقتصاددان با اشاره به جلوگیری از این رویه گفت: اشكال در تفاوت نگاه این طیف از اقتصاددان‌ها با اقتصاددان‌های دولت سیزدهم است و اینكه بدون انضباط بخشی به سیاست‌های مالی و بدون كنترل ناترازی‌های اقتصاد كلان و بدون كاهش كسری‌های بودجه‌ای وصرفا با اتكا به سیاست‌های پولی انقباضی نمی‌توان در میان مدت و بلندمدت تورم را كنترل كرد.
از اردیبهشت ماه میزان تورم ماهانه افزایشی شد

او ادامه داد: شاید در كوتاه‌مدت با اتكا به سیاست‌های پولی انقباضی و بدون هماهنگی با سیاست‌های مالی بتوان میزان تورم را كنترل كرد اما قطعا در میان‌مدت و بلندمدت بدون كنترل ناترازی‌های اقتصاد كلان و بدون انضباط بخشی حوزه مالی دولت و بدون توجه به سیاست‌های مالی و صرفا با اتكا به سیاست‌های پولی نمی‌توان تورم را مهار كرد. شقاقی شهری افزود: متاسفانه بانك مركزی دولت سیزدهم صرفا به سیاست‌های پولی انقباضی متكی بود و عملا دولت برنامه‌ای برای مهار ناترازی‌های اقتصاد كلان و برای كنترل كسری‌های بودجه دولت در پیش نگرفت. او خاطرنشان كرد: از این منظر هر چند در كوتاه‌مدت توانستند رشد نقدینگی را كاهش دهند و تورم نقطه به نقطه و تورم ماهانه را هم در چند ماه ابتدایی كاهش دادند اما باز هم از اردیبهشت ماه به این سو میزان تورم ماهانه مجددا روندی افزایشی به خود گرفت و در مجموع تجربه دو سال اخیر اقتصاد ایران نشان داد كه افرادی كه معتقد بودند مسیر بانك مركزی بدون هماهنگی با سیاست‌های مالی و بخش واقعی اقتصاد در میان مدت و بلندمدت پاسخگو نیست صحیح بوده است.
سلطه مالی دولت بر بانك مركزی حاكم شده است

این كارشناس اقتصادی خاطرنشان كرد: ضمن آنكه این موضوع نشان داد كه صرفا با اتكا به سیاست‌های پولی انقباضی نمی‌توان در میان‌مدت به توفیق رسید از این منظر كاملا روشن است كه بانك مركزی ناچار است تا تسلیم دولت شود و به عبارتی سیاست‌های مالی و سلطه مالی دولت بر بانك مركزی حاكم است و در ماه‌های اخیر هم همین مساله روشن شد كه سلطه مالی دولت بر بانك مركزی حاكم شده است و بانك مركزی ناچار شد تا حدودی از سیاست‌های پولی انقباضی عدول كند و میزان تورم در ماه‌های اخیر رشد كرد و از 2 درصد ماهانه هم فراتر رفت.

او ادامه داد: هر چقدر میزان تورم‌های ماهانه از 2 درصد فراتر برود عملا نشان‌دهنده آن است كه میزان تورم نقطه به نقطه هم روندی صعودی به خود خواهد گرفت.
تفاوت در میزان تورم دهك‌ها به دلیل مصرف سبد كالایی آنهاست

شقاقی شهری در مورد رشد تورم سالانه 35.5 درصدی نیزگفت: مفهوم این رشد این است كه 35 درصد هزینه مصرفی خانوارها نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد داشته است و عملا این عدد نشان‌دهنده آن است كه چه میزان هزینه مصرفی خانوارها نسبت به ماه مشابه سال پیش بیشتر شده است، به این معنی كه همین میزان هزینه مصرفی سبد خانوارها بیشتر شده است.

او در پاسخ به این پرسش كه چرا دامنه تغییرات برای دهك‌های مختلف متفاوت است و در تیر ماه میزان تورم برای دهك اول 31.6 درصد بوده و برای دهك دهم 36.4 درصد شده است، افزود: این تفاوت به دلیل مصرف سبد كالایی دهك‌های مختلف است، طبیعتا سبد مصرفی برای خانوارهای دهك پایین با سبد مصرفی برای دهك‌های بالا فرق دارد كه نشان‌دهنده آن است كه افزایش و رشد قیمت برای كالاهای لوكس یا كالاهای غیرضرور یا كالاهای ویژه بیشتررخ داده است.
رشد قیمت كالاهای لوكس بالاتر از كالاهای غیرلوكس است

شقاقی شهری خاطرنشان كرد: در كالاهای مصرفی دهك‌های پایین كه عمدتا كالاهای ضروری‌تری هستند رشد قیمت‌ها كمتر از رشد قیمت كالاهای پرمصرف است، به عنوان مثال؛ برای خانوارهای پرمصرف و دهك‌های بالا ممكن است سهم مصرف گوشت قرمز یا برنج ایرانی و برخی از میوه‌های لوكس سهم بیشتری داشته باشد یا در بخش آموزش مدارس غیرانتفاعی را برای فرزندانشان انتخاب می‌كنند.

او افزود: این در حالی است كه در دهك‌های پایین جامعه و افرادی كه كم‌درآمدتر هستند سهم گوشت قرمز كمتر است ومرغ یا سویا جایگزین می‌كنند و مدارس دولتی را هم برای فرزندانشان انتخاب می‌كنند یا میوه‌های ارزان‌تری تهیه می‌كنند.

این اقتصاددان تصریح كرد: مسلما كالاهای لوكسی كه خانوارهای پردرآمد انتخاب می‌كنند افزایش قیمت بیشتری هم داشته است و زمانی كه بررسی می‌كنید متوجه می‌شوید كه رشد هزینه‌های مدارس غیرانتفاعی بالا رفته است یا قیمت گوشت افزایشی شده یا اینكه قیمت برخی از میوه‌های لوكس بسیار بالا رفته است و می‌بینیم كه سبد كالایی خانواده‌های كم‌درآمد و پر درآمد با یكدیگر فرق دارند./ اعتماد