جشنواره‌ای که مدام شکل عوض می‌کند

Facebook Twitter LinkedIn

۰۹:۵۱ | ۱۳۹۶/۱۱/۱۵

بانکداری ایده‌ال:گویا جشنواره فیلم فجر در عمر سی‌وشش ساله خود قرار نیست سیاست و روندی ثابت داشته باشد. امسال هم با حضور دبیر جدید و شورای سیاستگذاری این موضوع شکل متفاوت‌تری به خود گرفته است.
به گزارش بانکداری ایده ‌ال:گویا جشنواره فیلم فجر در عمر سی‌وشش ساله خود قرار نیست سیاست و روندی ثابت داشته باشد. امسال هم با حضور دبیر جدید و شورای سیاستگذاری این موضوع شكل متفاوت‌تری به خود گرفته است. چطور ممكن است رویداد مهمی با قدمت سی‌وشش ساله تنها در یك بخش (بدون در نظر گرفتن بخش كودك) برگزار شود؟ یا حداقل در هشت دوره گذشته كه از فیلم اولی‌ها به عنوان شگفتی‌های این رویداد مهم نام‌برده شده و بخش نگاه نو یكی از بخش‌های مهم جشنواره به‌یكباره حذف شود و سهمیه فیلم‌اولی‌ها از چنین رویداد سینمایی به حداقل ممكن برسد؟ به نظر می‌آید جشنواره فیلم فجر مبنی بر تنوع بالای سلیقه سیاستگذاران است و باید فكر جدی به حال آن كرد.

جشنواره‌ای که مدام شکل عوض می‌کند

دوره سی‌ام جشنواره فیلم فجر به دبیری محمد خزاعی در سال ٩٠ برگزار شد. در این دوره جشنواره علاوه بر اینكه بخش بین‌الملل جشنواره مجزای از ملی نبود، بلكه برای بخش بین‌الملل جوایز گوناگونی طراحی شد از جمله جایزه بین‌المذاهب، جایزه ویژه بیداری اسلامی، جایزه حقوق بشر اسلامی، جایزه بیرق طلایی مصطفی عقاد، جلوه‌گاه شرق (سینمای آسیا) سینمای سعادت و جام جهان‌نما. چنین طراحی بخش‌های بین‌الملل قطعا خاص نظر محمدخزاعی بوده چرا كه در دوره‌های بعدی این بخش ‌ها حذف شد. اما بخش سینمای سعادت و جام جهان‌نما به قوت خود باقی ماند تا در دوره سی‌وسوم به بخش بین‌الملل رفت؛ بخشی كه كاملا به شكل مستقل برگزار می‌شود.

در سی امین دوره جشنواره بخش‌های سودای سیمرغ، سینمای مستند و فیلم‌های نگاه نو وجود داشت كه رضا عطاران برای فیلم «خوابم می‌آد» در بخش نگاه نو یا همان فیلم اولی جایزه بهترین كارگردانی را دریافت كرد همچنین نوع كارگردانی پیمان معادی با فیلم «برف روی كاج‌ها» هم موردتوجه منتقدان قرار گرفت.

سال ٩١ دبیری سی‌ویكمین دوره جشنواره فیلم فجر به عهده محمدرضا عباسیان گذاشته شد. در این سال ٢٩ فیلم در بخش مسابقه مورد داوری قرار گرفتند، ١٧ فیلم در بخش فیلم‌های با كارگردان اول، ١٥ فیلم در بخش فیلم‌های مستند به نمایش درآمد. سال ٩١ جشنواره فجر، فیلم‌ها را در بخش سینمای سعادت (١٢ فیلم) و جام جهان‌نما (١٦ فیلم) مورد ارزیابی قرارداد و بخش بین‌الملل آن قطور و حجیم همچون دوره گذشته خود نبود. در سی‌ویكمین دوره جشنواره فیلم فجر بود كه ساختار و بازی‌های فیلم «روز روشن» به كارگردانی حسین شهابی كه یك فیلم اولی بود موردتوجه منتقدان و اهالی سینما قرار گرفت و احسان عبدی‌پور با ساخت فیلم «تنهای تنهای تنها» بهروز شعیبی با فیلم «دهلیز» توجه‌ها را به خود جلب كردند. در این دوره از جشنواره هم بخش فیلم نگاه نو از توجه و اهمیت برخوردار بود.

سی و دومین دوره جشنواره فیلم فجر به دبیری علیرضا رضا داد سال ٩٢برگزار شد. ٣٤ فیلم در بخش مسابقه و سودای سیمرغ، ٢٠ فیلم در بخش نگاه نو یا همان فیلم‌های با كارگردان اول كه تعدادی از این فیلم‌ها همچون «انارهای نارس» در بخش سودای سیمرغ هم نمایش داشتند، ١١ فیلم در بخش نوعی تجربه، ٢١ فیلم در بخش سینما حقیقت به نمایش درآمدند. جشنواره فیلم فجر در سی‌ودومین دوره همانند دوره‌های گذشته به‌صورت بین‌الملل برگزار شد به همین جهت فیلم‌ها در بخش بین‌الملل، سینمای سعادت و جام جهان‌نما هم نمایش داشتند و در آخر جمشید محمودی برای فیلم چند «مترمكعب عشق» سیمرغ بلورین بهترین كارگردانی را دریافت كرد.

دوره سی و سوم جشنواره فیلم فجر سال ٩٣ مجددا به دبیری علیرضا رضا داد برگزار شد. با ریاست هیات داوران مجید مجیدی، شاهد بخش‌هایی چون سودای سیمرغ به همراه نگاه نو، نوعی تجربه، سینمای حقیقت و مسابقه مواد تبلیغی بودیم. همان سالی كه فیلم افتتاحیه جشنواره محمد رسول‌الله ساخته مجید مجیدی بود و جالب اینكه حتی داوری بخش نگاه نو از هیات مجزایی برخوردار بود؛ رضا مقصودی كه به عنوان فیلم اولی امسال در سی وششمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد، سال ٩٣ به عنوان داور در كنار همایون اسعدیان، حسن بلخاری، فرشته طائرپور، محمدمهدی عسگرپور آثار فیلم اولی‌ها را داوری می‌كردند. همچنین فیلم‌های هنر و تجربه یا همان تجربی در این سال در بخش كاملا جداگانه مورد داوری قرار گرفتند. در بخش سودای سیمرغ ٢٨ فیلم، ١٣ فیلم در بخش نگاه نو، ١٢ فیلم در بخش هنر و تجربه و ١١ فیلم هم در بخش مستند مورد ارزیابی و نگاه داوران قرار گرفتند. در این دوره جشنواره بخش بین‌الملل از ملی جدا شد و برگزاری آن به سال بعد موكول شد. سیمرغ بلورین بهترین كارگردانی در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر به وحید جلیلوند برای فیلم «چهارشنبه ١٩ اردیبهشت» تعلق گرفت.

اما دوره سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر سال ٩٤ به دبیری محمد حیدری برگزار شد؛ دوره‌ای كه تقریبا با تكیه بر سیاست دوره سی و سوم برگزار شد و تغییرات خاصی نداشت. در این دوره از جشنواره ۲۲ فیلم در بخش سودای سیمرغ و ۱۱ فیلم در بخش نگاه نو، ۱۱ فیلم در بخش هنر و تجربه ۱۱ مستند هم در بخش سینما حقیقت حضور داشتند، همچنین جشنواره فیلم فجر در سال ٩٤ برای نخستین‌بار ۸ انیمیشن را وارد مرحله رقابتی كرد. تقریبا از همان تصمیمات شگفتی كه در دوره‌های بعد به آن كمتر پرداخته شد. در سی‌وچهارمین دوره جشنواره فیلم فجر بود كه دو پدیده و شگفتی به عنوان فیلمساز به سینمای ایران معرفی شدند (سعید روستایی «ابد و یك روز» و محمدحسین مهدویان «ایستاده در غبار») فیلم‌های این دوره در ۲۳ سینما و پردیس سینمایی در تهران برای عموم به نمایش درآمد.

محمد حیدری به طور پیاپی دبیری سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر را برعهده داشت. در این دوره كارگردانان فیلم اولی حضور فعالی داشتند و باهم ارتباط گسترده‌ای داشتند. كاوه صباغ‌زاده «ایتالیا ایتالیا»، مرتضی علی عباس میرزایی «انزوا»، ابراهیم ایرج زاد «تابستان داغ»، محمدرضا خردمندان «بیست ویك روز بعد»، منیر قیدی «ویلایی‌ها»، محمد حمزه‌ای «آذر» و... به عنوان كارگردانان فیلم اولی در بخش سودای سیمرغ با كارگردانان حرفه‌ای به رقابت پرداختند و هركدام هم فیلم‌های درخور توجه برای سینمای ایران تولید كردند. یكی از اتفاقات نادر در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر بخش چشم‌انداز سینمای ایران بود كه برای اولین‌بار این بخش راه‌اندازی شد؛ به این معنی كه كلیه فیلم‌های قابل‌توجهی كه سال ٩٥ تولید شده بودند كه شامل ٤٤ فیلم بودند در این بخش برای مخاطبان به نمایش درآمدند. از میان آنها ٣٣ فیلم در بخش سودای سیمرغ و ١١ فیلم به‌صورت غیررقابتی در معرض دید مخاطبان قرار گرفت. همچنین ٢٣ فیلم كوتاه و ١١ فیلم مستند هم در این دوره جشنواره مورد ارزیابی قرار گرفتند. درنهایت منیر قیدی با فیلم «ویلایی‌ها» توسط هیات داوران به عنوان استعداد ویژه معرفی شد.

با نگاهی كلی به این روند باید گفت كه این حجم تغییرات گسترده كه هر دوره بنا به سلایق دبیر و شورای سیاستگذاری جشنواره اعمال می‌شود، موید این نكته است كه جشنواره سیاست و خط‌مشی مشخصی ندارد؛ نكته كاملا تكراری كه بارها از سوی اهالی سینما و رسانه‌ها گفته شده است اما این روند همچنان ادامه دارد.
منبع: مهر

نظرات کاربران
security code
اخبار مرتبط